top of page
mersin skolyoz fizyoterapist.png

Skolyoz Fizyoterapisi ve Üç Boyutlu Egzersiz Yaklaşımları

1. Skolyoz Nedir?

Skolyoz, omurganın üç boyutlu yapısında meydana gelen eğrilik ve rotasyonel değişikliklerle karakterize edilen bir omurga deformitesidir. Omurganın yalnızca yana doğru eğilmesini değil, aynı zamanda omurların kendi eksenleri etrafında dönmesini ve gövde dengesinin değişmesini de içerir.

Skolyoz çocukluk, ergenlik ve yetişkinlik dönemlerinde görülebilir. Eğriliğin tipi, derecesi, kişinin yaşı ve büyüme potansiyeli değerlendirme sürecinde dikkate alınan önemli faktörlerdir.

2. Skolyozun Omurga ve Vücut Duruşuyla İlişkisi

Skolyoz, omurganın üç boyutlu dizilimindeki değişiklikler nedeniyle vücudun genel postürünü etkileyebilir.

Bu değişiklikler aşağıdaki alanlarda gözlemlenebilir:

  • Omuz seviyeleri arasında farklılık

  • Kürek kemiklerinin konumunda asimetri

  • Bel ve gövde konturlarında farklılık

  • Pelvis hizasında değişiklikler

  • Gövde rotasyonu ve kaburga çıkıntısı

  • Ağırlık dağılımı ve denge değişiklikleri

Skolyoz değerlendirmesinde yalnızca omurga eğriliği değil, gövde dengesi ve kişinin fonksiyonel hareket kapasitesi de ele alınır.

3. Skolyoz Rehabilitasyonunda Kullanılan Fizyoterapi Yaklaşımları

Skolyoz rehabilitasyonunda kişiye özel değerlendirmeye dayalı, üç boyutlu postüral farkındalık ve egzersiz yaklaşımlarından yararlanılabilir.

Schroth (Şrot) Yöntemi

Schroth yöntemi, skolyoz rehabilitasyonunda kullanılan üç boyutlu egzersiz yaklaşımlarından biridir.

Bu yaklaşımda:

  • Omurganın üç boyutlu yapısının fark edilmesi

  • Gövde asimetrilerinin değerlendirilmesi

  • Üç boyutlu postüral düzeltme

  • Rotasyonel solunum teknikleri

  • Kas aktivitesinin ve gövde kontrolünün geliştirilmesi

  • Düzeltilmiş postürün günlük yaşama aktarılması

gibi unsurlar üzerinde durulur.

Schroth yaklaşımında egzersizler, kişinin skolyoz eğrisinin özelliklerine ve bireysel değerlendirme bulgularına göre planlanır.

SEAS Yaklaşımı

SEAS (Scientific Exercises Approach to Scoliosis), skolyoza özgü aktif kendini düzeltme ve nöromotor kontrol prensiplerini temel alan egzersiz yaklaşımıdır.

Bu yaklaşımda:

  • Aktif üç boyutlu postüral düzeltme

  • Denge ve koordinasyon çalışmaları

  • Gövde stabilizasyonu

  • Günlük aktivitelerde postür kontrolü

  • Düzeltilmiş pozisyonun korunması

gibi konular ele alınır.

Üç Boyutlu Postüral Düzeltme

Skolyozda omurganın üç boyutlu yapısına yönelik farkındalık geliştirilmesi önemlidir.

Bu kapsamda:

  • Gövde hizalanması

  • Omuz ve pelvis pozisyonunun fark edilmesi

  • Ağırlık dağılımının düzenlenmesi

  • Gövde rotasyon kontrolü

  • Aktif postüral düzeltme

üzerinde çalışılabilir.

Kor Stabilizasyon Egzersizleri

Gövde kaslarının koordineli çalışması, omurga kontrolü ve fonksiyonel hareketler açısından önemlidir.

Kor stabilizasyon egzersizleri kapsamında:

  • Derin gövde kaslarının aktivasyonu

  • Karın ve sırt kaslarının koordinasyonu

  • Pelvis kontrolü

  • Denge egzersizleri

  • Kontrollü ekstremite hareketleri

gibi çalışmalar değerlendirilebilir.

Solunum ve Rotasyonel Solunum Egzersizleri

Skolyozda gövde rotasyonu ve göğüs kafesi asimetrileri solunum mekaniğiyle ilişkili olabilir.

Solunum farkındalığı çalışmalarında:

  • Diyafram solunumu

  • Göğüs kafesi hareketliliği

  • Üç boyutlu solunum farkındalığı

  • Rotasyonel solunum prensipleri

  • Solunum ve postür koordinasyonu

ele alınabilir.

4. Skolyozda Destekleyici Egzersiz Yaklaşımları

Skolyoza yönelik egzersiz programlarında kişinin fonksiyonel ihtiyaçlarına göre farklı egzersiz gruplarından yararlanılabilir.

Bunlar arasında:

  • Omurga mobilizasyon egzersizleri

  • Gövde stabilizasyon çalışmaları

  • Denge ve koordinasyon egzersizleri

  • Kas kuvvetlendirme çalışmaları

  • Esneklik ve hareketlilik egzersizleri

  • Postüral farkındalık çalışmaları

  • Kontrollü nefes egzersizleri

  • Günlük yaşam aktivitelerine yönelik hareket eğitimi

yer alabilir.

Egzersizlerin seçimi ve uygulanma biçimi kişinin yaşı, eğrilik özellikleri, fiziksel kapasitesi ve klinik değerlendirme bulgularına göre belirlenmelidir.

5. Günlük Yaşamda Postür ve Hareket Farkındalığı

Skolyozla ilişkili postüral değişikliklerde günlük hareket alışkanlıklarının fark edilmesi önemlidir.

Günlük yaşamda dikkat edilebilecek noktalar:

  • Uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçınmak

  • Oturma ve ayakta durma pozisyonlarında postür farkındalığını korumak

  • Günlük hareketliliği sürdürmek

  • Fiziksel aktiviteyi kişinin kapasitesine göre düzenlemek

  • Kontrollü hareket ve solunum koordinasyonuna dikkat etmek

  • Günlük aktivitelerde dengeli hareket alışkanlıkları geliştirmek

Bu öneriler genel bilgilendirme niteliğindedir ve kişiye özel egzersiz programının yerine geçmez.

6. Skolyoz Değerlendirmesinde Dikkate Alınan Unsurlar

Skolyoz değerlendirmesi çok yönlü bir yaklaşım gerektirir.

Değerlendirme kapsamında aşağıdaki unsurlar ele alınabilir:

  • Postür ve gövde simetrisi

  • Omuz ve pelvis hizalanması

  • Gövde rotasyonu

  • Omurga hareketliliği

  • Kas kuvveti ve esneklik

  • Denge ve koordinasyon

  • Solunum ve göğüs kafesi hareketliliği

  • Fonksiyonel hareket kapasitesi

  • Mevcut radyolojik değerlendirme ve Cobb açısı bilgileri

Klinik değerlendirme, kişinin ihtiyaçlarının ve uygun fizyoterapi yaklaşımının belirlenmesine yardımcı olur.

7. Bu Bilgilendirmede Ele Alınan Konular

  • Skolyozun üç boyutlu yapısı

  • Omurga ve postür ilişkisi

  • Schroth egzersiz yaklaşımı

  • SEAS egzersiz yaklaşımı

  • Üç boyutlu postüral düzeltme

  • Rotasyonel solunum teknikleri

  • Kor stabilizasyonu

  • Denge ve koordinasyon çalışmaları

  • Günlük yaşamda hareket farkındalığı

Bu Sayfanın Amacı

Bu sayfa skolyoz, omurga biyomekaniği ve fizyoterapi yaklaşımları hakkında genel eğitim ve bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İçerik tanı veya tedavi önerisi niteliği taşımaz.

Önemli Bilgilendirme

Skolyozun özellikleri ve seyri kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Egzersiz yaklaşımlarının seçimi bireysel değerlendirme gerektirir. Uygun fizyoterapi programının belirlenmesinde ilgili sağlık profesyonellerinin değerlendirmesi önemlidir.

Kaynak / Referans Notu

Bu bilgilendirme içeriği; SOSORT kılavuzları, Schroth ve SEAS egzersiz yaklaşımları, Dünya Fizyoterapi Konfederasyonu (World Physiotherapy) yayınları ve skolyoz rehabilitasyonuna ilişkin bilimsel literatür temel alınarak hazırlanmıştır.

bottom of page